Darslar

Statistikani jonli misollar va ichki kalkulyatorlar yordamida o‘rganing.

Asoslar

  1. O‘rtacha, median va moda
    Uchta “markaziy qiymat” bir xil emas — qaysi biri qachon aldaydi.
  2. Tarqoqlik: o‘rtachaning o‘zi yetarli emas
    Ikki to‘plamning o‘rtachasi bir xil bo‘lib, butunlay boshqacha bo‘lishi mumkin.
  3. Namuna: nega hammani so‘rash shart emas
    Ikki minglik so‘rov millionlab odam haqida qanday gapira oladi.
  4. Ishonch oralig‘i: bitta son o‘rniga oraliq
    p-qiymatdan ko‘ra ko‘proq narsa aytadigan ko‘rsatkich.
  5. Indeks: ko‘p narxni bitta songa yig‘ish
    Non 4% qimmatlashdi, kartoshka 13% arzonlashdi — savat qanchaga?

Ehtimollik taqsimotlari

  1. Normal taqsimot
    Parametrlar egri chiziqni qanday o‘zgartirishini jonli sinab ko‘ring.
  2. Binomial taqsimot: “necha marta muvaffaqiyat”
    Tanga, imtihon, sifat nazorati — hammasi bitta formulada.
  3. Puasson taqsimoti: kamdan-kam hodisalar
    Soatiga nechta qo‘ng‘iroq, kunda nechta buzilish.

Gipoteza testlari

  1. p-qiymat nimani anglatadi
    Statistikadagi eng ko‘p noto‘g‘ri tushuniladigan son.
  2. t-test: ikki o‘rtachani solishtirish
    Farq haqiqiymi yoki tasodifanmi — eng ko‘p ishlatiladigan test.
  3. Juftlashgan t-test: oldin va keyin
    Har bir obyektni o‘zi bilan solishtirish nega kuchliroq.
  4. ANOVA: uch va undan ortiq guruh
    Nega guruhlarni juft-juft solishtirish xato.
  5. Xi-kvadrat: sanaladigan belgilar uchun
    O‘rtachasi bo‘lmagan ma’lumot bilan nima qilish kerak.

Bog‘liqlik va regressiya

  1. Korrelyatsiya: birga o‘zgarish sabab emas
    r nimani o‘lchaydi, va nega undan sababga o‘tib bo‘lmaydi.
  2. Chiziqli regressiya: “qanchalik” emas, “qancha”
    Bog‘liqlikni songa aylantirish va undan bashorat qilish.