Xi-kvadrat: sanaladigan belgilar uchun

O‘rtachasi bo‘lmagan ma’lumot bilan nima qilish kerak.

Hozirgacha barcha testlar sonlar bilan ishladi. Lekin ko‘p ma’lumot son emas: jins, shahar, “ha/yo‘q”, mahsulot turi. Ularning o‘rtachasini olish mumkin emas — faqat sanash mumkin.

Shunday ma’lumot uchun xi-kvadrat testi ishlatiladi. Uning ikki turi bor.

1. Bog‘liqlik testi

Ikki belgi bir-biriga bog‘liqmi? Masalan, jins va mahsulot tanlovi:

ChoyQahva
Ayol6040
Erkak3070

Kuzatilgan chastotalar jadvali katagiga har qatorni alohida qatorga yozing:

60 40
30 70

Try it: Chi-square: independence

Put each row on its own line.
Enter your data and press “Calculate”.

Test shu savolga javob beradi: agar jins bilan ichimlik tanlovi bog‘liq bo‘lmaganda, shunday jadval tasodifan chiqishi qanchalik ehtimol?

2. Moslik testi

Kuzatilgan chastotalar kutilgan nisbatga mos keladimi? Zar 60 marta tashlandi va natijalar: 8 11 9 13 7 12. Adolatli zarda har tomon 10 martadan tushishi kutiladi.

Kuzatilgan chastotalar: 8 11 9 13 7 12
Kutilgan chastotalar: 10 10 10 10 10 10

Try it: Chi-square: goodness of fit

Separate the numbers with spaces, commas or new lines.
Left empty, all categories are treated as equally likely.
Enter your data and press “Calculate”.

p-qiymat katta chiqadi — bunday tafovut adolatli zarda ham osongina yuz beradi. Endi kuzatilganni 2 3 4 20 25 6 ga o‘zgartiring: p-qiymat keskin tushadi.

Muhim shart

Har katakda kutilgan chastota kamida 5 bo‘lishi kerak. Undan kam bo‘lsa, xi-kvadrat yaqinlashuvi buziladi va natija ishonchsiz bo‘ladi. Bunday holatda kataklarni birlashtirish yoki boshqa test (masalan Fisher aniq testi) kerak bo‘ladi.